امام صادق(ع) فرمودند:

لَستُ اُحِبُّ أن أريَ الشّابَّ مِنکُم إلّا غادِياً في حالَينِ: إمّا عالِماً أو مُتَعَلِّماًي
دوست ندارم جواني از شما را جز بر دو گونه ببينم: دانشمند يا دانشجوي
(أمالي طوسي، ص 304)

اسلامي‌كردن علوم انساني در گرو اسلامي‌سازي زيست‌جهان‌هاست
رئيس دانشكده الهيات دانشگاه امام صادق (ع)

رئيس دانشكده الهيات دانشگاه امام صادق (ع) معتقد است كه اسلامي‌سازي علوم انساني بدين معناست كه ما زيست‌جهان و جهان‌بيني خود را اسلامي كرده و در ادامه زمينه‌ علوم خود را با استفاده از نص صريح قرآن و روايات تدوين كنيم.
محمدرضا محمدزاده، رئيس دانشكده الهيات و معارف اسلامي دانشگاه امام صادق (ع) در مورد اسلامي‌سازي علوم انساني گفت: علوم انساني، علومي هستند كه در آن انسان، محور است.
وي افزود: در علوم انساني، توجه به حقيقت ، مبادي وجودي و كمالات انساني و ظرفيت‌هايي كه براي رسيدن به آن كمالات لازم است و ارتباط همه اين مقوله‌ها با هم نيز مورد بحث قرار مي‌گيرد.
اين مدرس دانشگاه افزود: در علوم انساني بحث مي‌شود كه همه انسان‌ها چه ارتباطي با آن اهداف و غايات دارند و چه مسيرهايي كه براي رسيدن به آن غايات متصور است. لذا در اين علوم، همه اين امور را با هم تحليل شده و به يك نتيجه رضايت بخش دست‌پيدا مي‌‌شود.
اين محقق علوم اسلامي تأكيد كرد: علوم انساني در نهايت به كمك دانش‌ها متنوع به تبيين ماهيت انسان پرداخته، مسير انسان را در زندگي و غاياتش را ترسيم مي‌كند حال چه به صورت كلي و چه به صورت جزئي.
اين مدرس دانشگاه افزود: غربي‌ها نيز علوم انساني دارند، ولي علوم انساني اسلامي ندارند. چون در علوم انساني يكي از چيزهايي كه به نظر مي‌آيد خيلي مهم است، بينشي است كه شما نسبت به جهان و موقعيت انسان نسبت به جهان داريد كه بينش غربي با بينش اسلامي واحد نيست.
مدرس دانشگاه مذاهب اسلامي تأكيد كرد: بينش نسبت به جهان و انسان خيلي مهم است، اگر آن بينش وجود نداشته باشد و يا جايگزين نامناسبي داشته باشد، آن فرآيندي كه بايد ما را به نتيجه رضايت بخشي در پيدا كردن غايت انسان نائل كند، تحقق پيدا نمي‌كند و نتيجه اساسي در تحول ابعاد مختلف انساني است، معلوم نيست رخ دهد. مصحح مجلد پنجم از اسفار اربعه عنوان كرد: ما به دنبال علوم انساني صرف و تنها نيستم ، چرا كه علوم انساني تنها، متحقق شده و عدم كارايي خود را نشان داده است. لذا ما دنبال علوم انساني هستيم كه مقيد به اسلامي باشد و مرادمان اين است كه آن بينشي كه مأخود از آموزه‌هاي قرآني و روايي است و به معناي واقعي كلمه اسلامي است، زمينه‌ساز بينش كلي به مباحث جزئي در زندگي باشد.
وي در ادامه به ذكر مثالي پرداخت و گفت: در اقتصاد اينكه سود چيست؟ ضرر چيست؟ بحث‌هاي مفصل مي‌شود، چرا كه سود و ضرر از مباحث نسبي هستند چرا كه گاه اتفاقي براي شما مي‌افتد ولي مي‌گوييد كه اين اتفاق براي من سود است در مقابل اتفاق ديگري مي‌افتد مي‌گويد آن براي من ضرر است. لذا اطلاق سود و ضرر بدين گونه است كه موقعيت خود را نسبت موقعيت خاصي مقايسه مي‌كنيد و در آن مقايسه مي‌گويد كه آن به نفع من است و يا به ضرر من.
محمدزاده خاطرنشان كرد: در يك سطح وسيع‌ و گسترده‌تر نسبت به شيء را در اطراف در نظر مي‌گيرم سود و ضرر را با آن تطبيق مي‌دهيم. حال كدام بينش كلي و گسترده است كه در سايه آن بايد اشياء را با هم مقايسه كرد و حكم خيريت و شريت، سود و ضرر را كرد بحث اصلي در علوم انساني است.
اين مدرس حكمت متعاليه افزود: اينكه در علوم انساني اسلامي آن بينشي را متن قرار مي‌دهيم كه گستردگي‌خود را از قرآن و روايت اخذ كرده باشد و اين بحث مبنايي و اصلي است و وقتي در بستر قرآني ديدگاه‌هايمان را مطرح مي‌كنيم، سود و ضرر الهي برايمان مشخص مي‌شود.
اين اسلام‌شناس تأكيد كرد: به همين خاطر است كه در مباحث اقتصاد جديد يك چيز‌هايي را در جوامع غربي به آن اطلاق سود مي‌شود و اگر آن‌ها را با بينش اسلامي مقايسه كنيم ديده مي‌شود عينا آن‌چه براي آن‌ها سود است براي ما ضرر است و يا آنچه براي آن‌ها ضرر است براي سود تلقي مي‌شود.
وي در ادامه عنوان كرد: تفاوت در حكم به سود و ضرر به علت استباط از بينش گسترده‌اي پس زمينه آن است. لذا براي فهم تشخيص خيريت و شريت، سود و ضرر اگر زمينه‌ا‌ش الهي باشد، سود و ضرر الهي است و اگر آن زمينه‌ مادي باشد حكم به سود و ضرر فقط جزئي است.
محمدزاده در ادامه سخن خود خاطرنشان كرد: لذا اسلامي‌سازي علوم انساني بدين معناست كه ما زيست‌جهان و جهان‌بيني خود را اسلامي كرده و در ادامه زمينه‌ علوم خود را با استفاده از نص صريح قرآن و روايات تدوين كرده كه در اين صورت است كه آن علوم انساني وجه تمايز خود را علوم انساني كه غرب بر ما تحميل كرده‌اند نشان خواهد داد.

جشنواره‌اي شدن وبلاگ‌نويسي ديني مشكلات اين عرصه را حل نمي‌كند
سيدعلي پورطباطبايي:

سردبير خبرگزاري آينده روشن با انتقاد از جشنواره‌اي شدن وبلاگ‌نويسي ديني و قرآني در كشور، گفت: وبلاگ‌نويسي جشنواره‌اي دردي از ما دوا نمي‌كند؛ چراكه افراد به طور مقطعي كارهايي را انجام مي‌دهند و تنها ما را به داشتن وبلاگ‌نويسي ديني دلخوش مي‌كنند.
"سيدعلي پورطباطبايي"، سردبير خبرگزاري آينده روشن و نشريه الكترونيك ساعت صفر، درباره دلايل ركود وبلاگ‌نويسي ديني و قرآني در كشور، نبود زيرساخت‌ها را براي فعاليت در اينترنت در كشور اصلي‌ترين دليل اين ركود دانست و گفت: در 7 ماه اخير وبلاگ‌نويسان براي ارتباط با وبلاگ‌هاي خود با مشكل مواجه بوده‌اند؛ چراكه اينترنت همواره مشكلاتي مانند سرعت كم و... داشته است و اين دليل بسيار مهم است؛ چون وبلاگ‌نويسي در زماني انجام مي‌شود كه فرد درگير كار نيست.
وي ادامه داد: اگر در اين ساعات فرد نتواند وبلاگ خود را به‌روز كند، دلسرد شده و انگيزه خود را از دست مي‌دهد، وقتي فرد مطلب را آماده انتشار مي‌كند، ولي به دليل قطعي اينترنت، مطلب از دست مي‌رود، دلسرد مي‌‌شود، از طرف ديگر وبلاگ‌نويسي در استراحت ذهني و فكري فرد اتفاق مي‌افتد.
اين فعال رسانه‌اي افزود: وقتي ذهن، درگير مسائل مختلف باشد به نحو مطلوبي نمي‌تواند كار كند، در طي ماه‌هاي اخير نيز كشور دستخوش مسائل متفاوتي بود كه روي تمامي عرصه‌ها تأثيراتي گذاشت.
پورطباطبايي با بيان اين‌كه بايد ديد انگيزه بلاگران از وبلاگ‌نويسي ديني چيست؟ گفت: اگر انگيزه‌هاي رسمي و فرمايشي بر وبلاگ‌نويسي ديني حاكم باشد با هر اتفاقي همچنان پابرجاست، ولي اگر انگيزه‌هاي فردي باشد، ممكن است تحت‌الشعاع انگيزه‌هاي ديگر قرار گيرد؛ به طور مثال وقتي وبلاگ‌نويس ما درگير دغدغه معاش شود، ديگر نمي‌تواند به خوبي وبلاگ‌نويسي كند.
سردبير خبرگزاري آينده روشن در ادامه، نقاط ضعف و قوت وبلاگ‌نويسي ديني در ايران را برشمرد و گفت: حمايت كردن برخي از نهادها از وبلاگ‌نويس، نقطه قوت ما و حمايت نكردن برخي ديگر، نقطه ضعف ماست؛ پشتيباني نهادها باعث مي‌شود كه جشنواره‌هاي رنگارنگ وبلاگ‌نويسي رشد پيدا كند و برخي از افراد انگيزه وبلاگ‌نويسي پيدا كنند، اما همين جشنواره‌‌ها متقابلاً باعث مي‌شود كه كارهاي فردي و دوطلبانه‌اي كه از دل بر مي‌آيد كمتر صورت گيرد و بلاگران منتظر باشند تا هر كاري كه مي‌نويسند در جايي حضور يابد و جايزه بگيرد.
وي تصريح كرد: وبلاگ‌نويسي ديني بايد افراد خود را پيدا كند، در حال حاضر ما علما و روحانيون را كمتر در اين حوزه مي‌بينيم و اگر روحاني نيز وارد وبلاگ‌نويسي شود، گاهي جلب موضوعاتي به غير از موضوعات تخصصي كار خود مي‌شود.
پورطباطبايي در ادامه با اشاره به اين‌كه وبلاگ‌نويسي در حوزه دين تخصص مي‌طلبد، متذكر شد: متأسفانه افرادي هم كه با اين انگيزه ديني وارد فضاي وبلاگ‌نويسي مي‌شوند، نمي‌دانند كه بايد چگونه وبلاگ بنويسند، بايد دين را وارد همه عرصه‌ها كرد و بر اين اساس وبلاگ نوشت، نه اين‌كه صرفاً فرياد بزنيم كه اين وبلاگ ديني است! به عبارت ديگر دين را بايد در تمامي عرصه‌ها نهادينه كرد.
جشنواره‌هاي وبلاگ‌نويسي ديني بايد تجميع شوند
سردبير نشريه الكترونيك ساعت صفر، تأكيد كرد: اين‌گونه نبايد باشد كه وبلاگ‌نويسان ديني ما تنها در برخي از سرويس‌ها يا مكان‌هاي مجازي حضور يابند، بلكه بايد در تمامي عرصه‌ها حاضر باشند.
وي با تأكيد بر اين‌كه وبلاگ‌نويسي ديني جشنواره‌اي به درد ما نمي‌خورد، تصريح كرد: جشنواره‌هاي وبلاگ‌نويسي بايد تجميع شوند، بهتر است يك جايزه وبلاگ‌نويسي ديني ملي طراحي شود و البته اين پيشنهاد از سوي دبير سايت وبلاگ‌نيوز مطرح و در حال پيگيري است و اين جايزه نه به پست‌هاي متعدد يك وبلاگ، بلكه به كل موضوعات كار شده در يك وبلاگ داده شود.
وي ادامه داد: در حال حاضر جشنواره‌هاي متعددي را براي وبلاگ‌نويسي داريم، اما با برگزاري همه اين‌ها هيچ اتفاقي نيفتاده است، متأسفانه در يكي از اين جشنواره‌ها به وبلاگي جايزه داده شد كه 6 ماه به روز نشده بود!
اين كارشناس فضاي مجازي يادآور شد: وبلاگ‌نويسي جشنواره‌اي دردي از درد ما دوا نمي‌كند؛ چراكه افراد به طور مقطعي كارهايي را انجام مي‌دهند و تنها ما را به داشتن وبلاگ‌نويسي ديني دلخوش مي‌كنند در حالي كه ممكن است وبلاگ‌نويسي ديني ما تنها بعد جشنواره‌اي پيدا كرده باشد.
وي در ادامه با بيان اين‌كه انجمن وبلاگ‌نويسان ديني و قرآني بايد از دل خود وبلاگ‌نويسان بيرون بيايد، گفت: اگر اين اتفاق افتاد، مي‌توان انتظار موفقيت اين انجمن‌ها را داشت؛ چراكه كارهاي داوطلبانه بازدهي بيشتري دارد، اما اگر اين انجمن از نهادهاي بالاتر شكل بگيرد، بعد از مدتي شكست مي‌خورد؛ چراكه ممكن است ديگر آن مركز حمايت نكند و يا همان حمايت باعث توقف فعاليت‌هاي انجمن شود.
وي اضافه كرد: از طرف ديگر بايد ديد كه اين انجمن مي‌خواهد چه كاري را انجام دهد و وقتي كه مشخص شد مي‌خواهد چه كاري را انجام دهد، شكل بگيرد.
اين وبلاگ‌نويس و فعال رسانه‌اي ادامه داد: بايد ديد آيا اين انجمن مي‌خواهد يك كار اصولي انجام دهد يا صرفاً در نمايشگاه قرآن يك غرفه‌اي بگيرد و آماري ارائه دهد! بايد توجه داشت كه وبلاگ‌نويسي نبايد در يك نقطه متوقف شود و بايد حركت رو به جلو داشته باشد.

مركز تخصصي تفسير و علوم قرآن دانش‌پژوه مي‌پذيرد

مركز تخصصي تفسير و علوم قرآن حوزه علميه قم در مقطع سطح سه (كارشناسي ‌ارشد) از ميان طلاب واجد شرايط براي سال تحصيلي 90 ـ 89 دانش‌پژوه مي‌پذيرد.
حداكثر سن 32 سال، ‌گواهي علمي سطح دو يا قبولي پايه 9 حوزه، قبولي در آزمون ورودي، مصاحبه و تكميل فرم تعهدنامه از جمله شرايط پذيرش در اين مركز اعلام شده ‌است.
اعطاي مدرك علمي سطح سه، امكان ادامه تحصيل در مقاطع بالاتر، معافيت از شركت در دروس عمومي حوزه، پرداخت كمك هزينه و معرفي به مراكز آموزشي و پژوهشي از مزاياي اين دوره به شمار مي‌رود.
ارائه تصوير شناسنامه، دو قطعه عكس، برگ ارزيابي تحصيلي از مركز مديريت، تأييديه اخلاقي از دو نفر از اساتيد حوزه يا نماينده طلاب و فضاي شهرستان مربوطه و تكميل فرم ثبت‌نام، مدارك مورد نياز جهت ثبت نام است.
بر پايه اين گزارش، ثبت نام به دو روش حضوري و اينترنتي صورت مي‌گيرد كه داوطلبان مي‌توانند از 21 فروردين تا 16 ارديبهشت‌ماه 89 از ساعت 11 الي 13 براي ثبت نام اينترنتي به نشاني www.matquran.ir مراجعه كنند و پس از ثبت نام مدارك لازم را از طريق پست به اين مركز ارسال كنند.
كارت ورود به جلسه امتحان چهار و پنج خرداد از ساعت 11 الي 13 توزيع مي‌شود و آزمون روز جمعه هفت خرداد 89 ساعت‌ هشت در محل مدرسه اميرالمومنين (ع) قم برگزار مي‌شود.
منابع عمومي آزمون شامل مكاسب از بحث "القول في شرايط العوضين" تا "القول في ماهيت العيب"، كفايه از ابتدا تا اول نواهي بوده و مواد اختصاصي آزمون شامل مجمع البيان، جزء سي‌ام قرآن و تلخيص التمهيد جلد يك است.
خاطر‌نشان مي‌شود داوطلبان مي‌توانند براي ثبت نام حضوري و يا كسب اطلاعات بيشتر به مركز تخصصي تفسير و علوم قرآن واقع در قم، خيابان شهدا، كوچه آمار(22)، مدرسه علميه امام حسين‌(ع) مراجعه كنند.

آيت‏الله معرفت با تبيين وجوه تأويل سرگشتگي قرآن‏پژوهان را برطرف كرد
عضو هيئت علمي دانشگاه تربيت معلم تهران:

عضو هيئت علمي دانشگاه تربيت معلم تهران با بيان اين‏كه آيت‏الله معرفت چهار معنا از وجوه تأويل را از هم باز شناخت، اظهار كرد: وي اجازه نمي‌داد تا اين معاني باهم درآميزند و مفهوم تأويل را دچار ابهام و مخاطبان بحث آن‏را دچار سرگشتگي كند. به نظر وي تنها يكي از معاني تأويل، بطن قرآني و معناي باطن آيات است.
سيد هدايت جليلي، نويسنده، پژوهشگر و عضو هيئت علمي دانشگاه تربيت معلم تهران،درباره شخصيت علمي آيت‏الله معرفت اظهار كرد: در آغاز به روح بلند آيت‌الله معرفت درود مي‌فرستم و خداي را به خاطر توفيق شاگردي در محضر وي شاكرم. ابتدا مي‏خواهم به دو مؤلفه موجود در پرسش شما "علوم قرآني" و "آيت‏الله معرفت" بپردازم. زيرا تعبير "علوم قرآني" برايم مبهم است و هرچه پيشتر مي‌روم درك و پذيرش آن برايم دشوارتر مي‌شود. اين اصطلاح به رغم آن‏كه بسيار رايج است، همچنان گرفتار ابهام است.
مؤلف كتاب روش‌شناسي تفاسير موضوعي افزود: برخي مي‌كوشند كه از رهگذر تفكيك "علوم للقرآن"، "علوم القرآن" و "علوم حول القرآن" اين ابهام و تيرگي را چاره كنند. اين تفكيك اگرچه سودمند و رهگشاست، اما مشكل بنيادين مفهوم علوم قرآني را حل و رفع ‌نمي‌كند.
وي با بيان اين‌كه ترجيح مي‌دهم از اصطلاح "مطالعات قرآني" (Quranic Studies) استفاده كنم، گفت: اين اصطلاح در عرف بين‌الملل و در محافل اكادميك، رايج و شناخته شده و داراي قلمرو معين و محورهاي مشخص است. در كشورهاي اروپايي نيز كرسي‏ها و دپارتمان‏هايي با همين عنوان وجود دارد و چيزي با عنوان علوم قرآني شناخته شده و معتبر نيست.
سردبير كتاب ماه دين، با بيان اين‏كه مطالعات قرآني از چهار حوزه خارج نيست، اظهار كرد: اين چهار حوزه عبارتند از: مطالعاتي كه ناظر به تكوين متن قرآني است، مطالعاتي كه به تفسير متن قرآني مربوط مي‌شوند، مطالعاتي كه ناظر به حقانيت محتواي متن قرآن است، مطالعاتي كه به تأثير آن بر جهان متأخر از متن قرآني مربوط مي‌شود.
وي خاطرنشان كرد: تقسيم بندي دوگانه تفسير و علوم قرآني افزون بر اين‏كه غير دقيق و خطاست، جامعيت تقسيم بندي فوق را ندارد. مطالعات قرآني دانشمندان علوم قرآني نيز گستره محورهاي چهارگانه فوق را فرا نمي‌گيرد. آيت‏الله معرفت، عالمي متضلع است اما ديگران بيشتر وي را قرآن‏پژوه و عالم علوم قرآني مي‌شناسند. آثاري كه وي در اين قلمرو آفريده هم از لحاظ كمي و هم كيفي در خور توجه است، البته مطالعات قرآني آيت‏الله معرفت عمدتا در دو محور نخست از محورهاي چهارگانه مذكور قابل گنجايش است.
عضو هيئت علمي دانشگاه تربيت معلم تهران در معرفي تأليفات آيت‏الله معرفت تصريح كرد: ايشان آثار درخشاني در سه موضوع مهم دارند؛ در بحث تفسير "التفسير الاثري الجامع"، در بحث تفسير پژوهي "التفسير و الفسرون في ثوبه القشيب" و در بحث علوم قرآني به معناي متعارف، "التهميد في علوم القرآن". هر يك از اين آثار سه‏گانه آيت‏الله معرفت كافي بود كه وي را چونان شخصيتي ماندگار در قلمرو قرآن پژوهي در حافظه و صحيفه قرآن پژوهان ثبت كند.
وي در تبيين جايگاه تأليفات آيت‏الله معرفت در ميراث مكتوب تشيع گفت: مكتوبات تشيع به رغم پرباري، در خصوص مباحث علوم قرآني در قياس با اهل سنت همواره با گونه‌اي تأخر روبرو بوده است؛ اين بدان معنا نيست كه در ميراث شيعه بن‌مايه‌ها اين حوزه از مطالعات وجود نداشته و ندارد؛ بلكه به اين معناست كه اهل سنت در تدوين آثاري با موضوع علوم قرآني در يك مجموعه از ديرباز پيش قدم بوده و هستند و در سا حت تشيع از اين حيث با تأخر تأليفي روبه‌روييم.
جليلي افزود: اين تقدم به شكلي است كه اكثريت آثار با مراجع و مصادر اين قلمرو از مطالعات، به قلم اهل سنت نگاشته شده است. البته اين امر، علل و دلايل خاصي دارد كه مجال طرح آن در اين گفت‏وگو نيست. در روزگار ما، در ميان كساني كه چنين خلأ و تأخري را به جد احساس كرد و كمر همت و اهتمام در تدوين آثار علوم قرآني مبتني بر مباني شيعه بست، آيت‏الله معرفت چهره شاخصي و نامبرداري است.
وي در تبيين ديدگاه آيت‏الله معرفت درباره نسخ اظهار كرد: هرچند درباره نسخ در ديدگاه وي مسائل زيادي شايان ذكر و تأمل است، اما دو نكته داراي برجستگي بيشتري است. يكي آن‏كه وي نسخ را در معناي حقيقي‌اش در خصوص قرآن نمي‌پذيرد و آن‏را در مصداق قرآن و خداوند به حسب ظاهري مي‌داند؛ يعني نسخ در قرآن از چشم ما انسان‏ها نسخ مي‌نمايد، اما از منظر الهي و از آن موضع كه نظر كنيم به واقع، نسخي در كار نبوده است.
جليلي در بيان نكته دوم تصريح كرد: آيت‏الله معرفت قائل به تفكيك نسخ مشروط از نسخ مطلق است؛ به باور وي، بسياري از مواردي را كه در نهايت به وقوع نسخ در آنها گردن مي‏نهيم، از نوع نسخ مشروط‌اند؛ بدين معنا كه آن منسوخ به دوره و شرايطي ناظر بود كه اكنون آن دوره و شرايط سپري شده است.
مؤلف كتاب روش‌شناسي تفاسير موضوعي خاطرنشان كرد: اين مسئله به اين معناست كه اگر احيانا همان شرايط و اوضاع ديگر بار حاكم شود، آيات مربوط بدان كه اينك منسوخ شده‌اند، از نو قوت گرفته و قابل اجرا مي‌شوند و اين، يعني نسخي كه صورت گرفته مطلق نبوده، بلكه مشروط بوده است.
اين پژوهشگر علوم قرآن افزود: شايد اظهار اين سخن در اين جا خالي از لطف نباشد كه آوردن ملاحظات و تفكيك‌هايي كه طي دو نكته از آيت‏الله معرفت ذكر كرديم، نشان از آن دارد كه بحث نسخ همچنان رخنه‌هايي دارد كه از رهگذر اين تقسيم‏بندي‌ها و ملاحظات در صدد پوشاندن آن رخنه‌ها هستيم. بايد در نظر داشت كه افزودن ملاحظات، شروط، تقسيمات، تفكيك‌ها و تبصره‌ها در بحث نسخ، آن‏را از خاصيت و كاركردش خواهد انداخت.
وي در بيان ديدگاه آيت‏الله معرفت درباره تأويل تصريح كرد: وي چهار معنا از تأويل را همواره از هم باز مي‌شناخت و اجازه نمي‌داد اين معاني باهم درآميزند و مفهوم تأويل را دچار ابهام و مخاطبان بحث آن را دچار سرگشتگي كند. وي يكي از معاني تأويل را عبارت از بطن قرآني و معناي باطن آيات مي‌دانست.

ميزان مطابقت قرآن و كتب مقدس با علم

-قسمت دوم-

3- احكام غيرمعقول و مغاير با علم
در اوستا، احكام غيرمعقول و غيرعلمي ديده مي‌شود كه بطلان آن از لحاظ يافته‌هاي علمي جديد، محرز است مانند اينكه "ادرار گاو نر از مطهرات است و كثافات مرده مانند بول و مني ... اشيا را پاك مي‌كند." يا اينكه "كسي كه مرده حيواني را نزديك آتش ببرد براي هميشه نجس مي‌شود." (اوستا، ونديداد، فركرد7)از اين‌گونه احكام در نسك ونديداد كه يكي از مهم‌ترين بخش‌هاي اوستا و شالوده شريعت زرتشتي مي‌باشد، نمونه‌هاي متعددي وجود دارد.
*********عهد قديم و ميزان مطابقت آن با علم
در اين خصوص بوريس بوكاي محقق فرانسوي مي‌گويد: اصولاً تعداد كمي از موضوعاتي كه در عهد قديم مورد شرح و بسط قرار گرفته‌اند، اين امكان را دارند كه با داده‌هاي دانش جديد مورد مقايسه قرار گيرند، اما در آن مواردي كه با ناسازگاري عهدين و علم مواجه مي‌شويم، مربوط به مطالبي مي‌شود كه مي‌توان آنها را مهم دانست. از نظر منطقي مي‌توان در عهدين تعداد قابل ملاحظه‌اي تضادها و دوري از حقيقت‌ها را بيرون كشيد اما آشكارترين ناهماهنگي‌ها با دانش نو، در تورات2 در سفر تكوين يا پيدايش وجود دارد و مربوط به سه نكته اساسي زير مي‌باشند:
- آفرينش جهان و مراحل آن
- تاريخ آفرينش جهان و تاريخ پيدايش انسان روي زمين
- داستان طوفان نوح( ع)
در اينجا به دليل رعايت اختصار تنها به يكي از اين اختلاف‌ها اشاره مي‌نمايم.
1- تاريخ خلقت عالم و تاريخ پيدايش انسان روي زمين
بوكاي3 مي‌گويد كه "تقويم يهودي كه موافق با داده‌هاي عهد قديم تدوين شده خلقت عالم و انسان را با دقت تعيين نموده است. نيمه دوم سال ميلادي مسيحي 1975 مطابق با آغاز پنج‌هزار و هفتصد و سي‌ و ششمين سال پيدايش جهان است. انسان كه خلقتش چند روز بعد (از عالم) است همان قدمت را در تقويم يهودي دارد در اين زمان‌بندي يهودي، خلقت عالم حدود 37 قرن پيش از ميلاد مسيح مي‌باشد. اما دانش نو زمان ايجاد منظومه شمسي را چهار و نيم ميليارد سال پيش تخمين مي‌زند. همچنين خلقت انسان كه طبق داده‌هاي علمي بسيار پس از خلقت هستي و حتي زمين بوده است نشاندهنده فاصله زمان فاحشي بين داده‌هاي وحي‌گونه تورات و يافته‌هاي علمي است. اين مسئله در خصوص فاصله تاريخي از آدم تا ابراهيم و از ابراهيم تا مبدأ مسيحي نيز وجود دارد.
2- برتري يك نژاد بر ديگر مردمان عالم
كتاب‌هاي مقدس عبري تماماً بر تفاوت و برتري قوم بني‌اسرائيل نسبت به ديگر اقوام مردم دنيا تاكيد دارد، اين امر آنچنان جدي و قطعي لحاظ گرديده كه در شالوده جهان‌بيني آنها از جايگاه اساسي برخوردار گشته است. حتي هم‌اكنون نيز اين تصور عامل بروز بسياري از جهت‌گيري‌هاي سياسي و نظامي صهيونيست‌هاي يهودي مي‌باشد. در صورتي كه اين ديدگاه نه تنها مورد تاييد اديان ديگر مخصوصاً اسلام نمي‌باشد5 بلكه از هيچ پشتوانه علمي نيز برخوردار نيست و هيچ تحقيقات علمي بر اين امر صحه نگذارده و نمي‌گذارد.
****عهد جديد و حقايق قطعي علم تجربي
چنانكه اشاره شد هرچند سنت آگوستين در نامه شماره 82 خود صريحاً در خصوص ضرورت تطبيق متون كتب مقدس با داده‌هاي علمي جديد تاكيد نموده است. اما آباء كليسا با توسعه علم، به مرور وجود اختلافاتي را بين كتاب مقدس و يافته‌هاي علمي مشاهده نمودند كه به هيچ عنوان با يكديگر قابل جمع نبوده و نيستند. لذا تصميم گرفتند كه ديگر به هيچ وجه، مقارنتي بين علم و كتب مقدس به عمل نياورند. اين رويكرد به مرور وضع دشواري پديد آمد و باعث گرديد ايمان و علم از يكديگر دور شده و در مواردي حتي در تعارض قرار گيرند. در اين راستا در موارد بسياري مفسران كتاب مقدس و دانشمندان رو در روي هم قرار گرفتند و همديگر را تكفير نمودند؛ مانند برخورد كليسا با گاليله و كپرنيك.
البته بايد تذكر داد كه در انجيل6 عبارات خيلي كمي يافت مي‌شوند كه امكان مطابقت با داده‌هاي دانش نو را ندارند. از بارزترين اين تناقضات در انساب عيسي عليه‌السلام است. بوكاي مي‌گويد: من شخصاً با كمال ميل باور مي‌كنم كه عيسي عليه‌السلام توانسته باشد جذامي را شفا بخشد ولي نمي‌توانم قبول نمايم و متني را معتبر تلقي كنم كه فقط 20نسل بين انسان نخستين و ابراهيم قائل است. اين مسائل شارحان مسيحي را بي‌نهايت به زحمت انداخته است زيرا از اينكه به وضوح حاصل تخيل بشري را ببينند امتناع مي‌ورزند. همين تخيل بشري كه سابقاً الهام‌بخش مصنفان روحاني سفر "پيدايش" بوده است، در قرن چهارم پيش از ميلاد نيز براي نسب‌نامه‌هايشان در مورد آدميان اوليه، موجب الهام‌گر متي و لوقا- در مورد آنچه كه از عهد قديم اقتباس كرده‌اند- شده است.
اساساً نسب‌نامه‌هاي مربوط به مردان در مورد عيسي هيچ مفهومي ندارد. اگر مي‌بايستي نسب‌نامه‌اي به عيسي نسبت داد كه از لحاظ زيست‌شناختي بدون پدر بوده است. بايد اين نسب‌نامه به مريم نسبت داده شود چون عيسي پسر منحصر به فرد مريم تلقي مي‌شود.
علاوه بر اين تضادها بوكاي موارد متعددي را در حكايات اناجيل ذكر مي‌كند كه دور از حقيقت مي‌نمايند. مانند روايات مصائب مسيح، ظهور متعدد عيسي پس از مرگ و برخاستن او از قبر و ... كه جهت رعايت اختصار از ذكر آن چشم‌پوشي مي‌نمايم.
ادامه دارد....

دانش‌پژوهان ممتاز دفتر تبليغات اسلامي اصفهان تجليل مي‌شوند

با هدف قدرداني از طلاب ممتاز و ايجاد رقابت سالم، دانش‌پژوهان رشته‌هاي گوناگون دفتر تبليغات اسلامي اصفهان معرفي خواهند شد.
حجت‌الاسلام والمسلمين "عبدالرسول احمديان" مدير آموزش دفتر تبلغات اسلامي اصفهان 17 اسفندماه سال 88 طي سخناني گفت: با هدف تشويق و ايجاد رقابت سالم ميان دانش‌پژوهان دوره‌هاي گوناگون اين دفتر، مراسم تجليل از طلاب ممتاز اين دوره‌ها 18 اسفند‌ماه سال 88 در دفتر تبيلغات اسلامي اصفهان برگزار خواهد شد.
وي افزود: در اين مراسم 47 نفر از طلاب ممتاز رشته‌هاي زبان‌آموزي، عربي، انگليسي، اسپانيايي، فرانسوي و دانشجويان دوره‌هاي كارشناسي ارشد اين دفتر شامل رشته‌هاي كلام، عقائد و تفسير اثري مورد تشويق قرار خواهند گرفت.
مدير آموزش دفتر تبلغات اسلامي اصفهان اظهار كرد: همچنين برخي از طلاب ممتاز در دوره‌هاي عمومي اين دفتر همچون دوره نستعليق، خط تحريري، مرثيه‌سرايي و دوره‌هاي پودماني تبليغ معرفي خواهند شد.
وي اضافه كرد: همچنين از پنج نفر از طلاب قبول شده در مؤسسه بين‌المللي مطالعات اسلامي به زبان انگليسي كه در آزمون ورودي اين مؤسسه به صورت قطعي قبول شده‌اند، ‌در اين مراسم قدر‌داني خواهد شد.